In de file op de berg

Je staat tegenwoordig overal in de file. Voor de kassa in de supermarkt, op de A12 tussen de grens en Arnhem en nu ook op een plek waar je dat het minst zou verwachten: de Mount Everest, de hoogste berg ter wereld.
Heeft u die iconische foto gezien? Van die honderden alpinisten die op weg zijn naar de top van de Everest, het dak van de wereld? Bizar. Alsof je bij de Efteling in de rij staat voor een attractie. Voor mijn gevoel is er sprake van een ontheiliging van de moedergodin van de aarde, zoals de Nepalezen deze berg omschrijven. Massatoerisme op een mythische plek.
Voor bergreuzen als de Mount Everest en de Mont Blanc heb ik altijd een diep ontzag gehad. En datzelfde geldt voor alpinisten. Kan me nog de Nieuw-Zeelander Edmund Hillary en zijn sherpa Tenzing Norgay herinneren, die in 1953 de eersten waren die de Everest beklommen en levend terugkwamen. Dat vond ik echte kerels, mannen van staal, die gevaren trotseerden, geen berg ging hen letterlijk te hoog.
Die bewondering heeft deels te maken met het feit dat ik last heb van hoogtevrees. Het dak op gaat nog net maar veel hoger moet het niet worden. Weet nog goed hoe ik stond te trillen op een hoge ladder toen ik de nok van ons huis moest schilderen. Het einde der tijden leek nabij.
Dus petje af voor de durfals, die langs peilloze afgronden lopen en naar 8000 kilometer hoogte klimmen. Toch gaat er iets van de heroïek verloren als ik naar die 'filefoto' kijk. Het doet afbreuk aan het beeld van de onverschrokken alpinist, die, de elementen trotserend en in een waanzinnig mooi landschap, zich een weg baant naar de top.
Ook bij veel bergbeklimmers is de foto slecht gevallen. Zoals bij Katja Staartjes, de eerste Nederlandse vrouw die de top van de Everest haalde (1999). Bergen, zegt ze, hebben iets spiritueels. Deze vercommercialisering, zó veel mensen, voelt als een bezoedeling van de berg. Dit heeft niets meer te maken met het oorspronkelijke idee van bergbeklimmen.
De filevorming is ook nog levensgevaarlijk. De circa 200 alpinisten, die op de foto staan en allemaal op pad gingen vanwege het mooie weer, moesten uren wachten voordat ze verder konden. Sommigen hebben het dan ook niet gered: een tiental kwam om het leven als gevolg van bevriezing en hoogteziekte.
Triest. Zeker ook als je leest waarom sommigen naar het dak van de wereld gaan. Dan kunnen ze de Everest afstrepen van hun bucketlist, een lijst met dingen die je nog wilt doen voordat je de pijp uit gaat. In het algemeen geldt: hoe extremer, hoe beter. Dus diepzeeduiken, parachutespringen, overleven op een onbewoond eiland, et cetera.
Tja, een mens moet tegenwoordig heel wat doen om zin aan het leven te geven. Zelf heb ik geen bucketlist maar als ik er één zou hebben dan hoop ik ooit de Vaalserberg te kunnen afstrepen. Die is 321 meter maar dat vind ik hoog zat.

Meer berichten