Foto: Nick Oostendorp

School zonder lokalen

Niet nieuw in het land maar wel in de Achterhoek: een school zonder lokalen. De primeur is voor het Almende College in Silvolde. Vanaf 2020 krijgen circa 700 leerlingen les in een grote ruimte, met een open structuur, veel glas rondom en weinig gangen en aparte vertrekken.
Klinkt goed, zeker in deze tijd waarin alles zo transparant mogelijk moet zijn. De vraag is of leerlingen in zo'n grote ruimte tot betere prestaties komen. Dat zal per leerling verschillen. De één laat zich makkelijk afleiden, is gevoelig voor onrust en prikkels, de ander heeft daar totaal geen last van.
Bij het lezen van zo'n bericht gaan mijn gedachten naar de jaren op de lagere school. Strenge juffen en meesters, veertig kinderen in de klas, gezeten in grote, houten banken, hoge lokalen aan weerszijden van een lange, donkere gang waarin grote historische platen van Isings hingen. Je kende je plek, in dat lokaal zat de derde klas, daar de zesde klas, etc. Als de les begon was je stil, pas als de schoolbel ging kwam de klas tot leven, uitmondend in gejoel en geschreeuw op de gang op weg naar de uitgang: school is uit!
Op de middelbare school geen banken meer maar tafels en stoelen. Wel gewoon lokalen, hoewel de vertrekken waar scheikunde, natuurkunde, biologie en tekenen werden gegeven, allesbehalve gewoon waren. De eerste keer keek ik mijn ogen uit.
Iets van een open structuur maakte ik voor het eerst mee na mijn schooltijd. Na een mislukt HEAO-avontuur belandde ik bij verzekeraar Centraal Beheer in Apeldoorn, die in een voor die tijd – 1972 – modern, kubusvormig gebouw was gehuisvest. Van heinde en verre kwamen ze kijken naar het revolutionaire ontwerp van architect Herman Hertzberger, niet alleen vanwege het exterieur maar ook om de binnenkant met zijn kantoortuinen, balkons, bruggen en ontmoetingsplekken (koffiezitjes). De zo gecreëerde werkomgeving ervoer ik als uiterst prettig – veel koffiepauzes - het werk zelf, het berekenen van premies voor levensverzekeringen, was een gruwel, dus ben ik na een jaar vertrokken.
Twintig jaar later belandde ik opnieuw in een grote kantoortuin, nu op de centrale redactie van krantenuitgever Wegener. De sfeer daar was een stuk minder. Het was continu onrustig en lawaaiig. Het zal iets van doen hebben met de cultuur van de beroepsgroep. Echt last had ik er niet van, ik kon me goed afsluiten.
En dat laatste moet je kunnen als je in een school zonder lokalen goed wilt fungeren. Voorstanders zien het helemaal zitten, het leren wordt volgens hen efficiënter. Er wordt uitleg gegeven in kleine groepen, het gaat om korte instructiemomenten waarna leerlingen uitwaaieren en elders zelf aan de slag gaan.
Nogmaals, het klinkt goed maar je zult ze de kost moeten geven die juist in zo'n grote open ruimte verzuipen en zich hierin totaal verloren voelen. Die leerlingen zijn gebaat bij de beslotenheid van een klein lokaal.

Meer berichten