Achterhoek 350 jaar

Volkslied Achterhoek nodig? Hans Keuper schreef er al drie

Hans Keuper: "Krimp zie ik niet als een probleem. Als de voorzieningen maar op peil blijven." Foto Antoon Peppelman
Hans Keuper: "Krimp zie ik niet als een probleem. Als de voorzieningen maar op peil blijven." Foto Antoon Peppelman

Door Henk Waninge

Het klinkt mooi - de Achterhoek bestaat 350 jaar - maar Hans Keuper (73) heeft zo zijn twijfels over het begrip Achterhoek en het jubileumjaar. "Over welke Achterhoek hebben we het dan? Over het stuk bij Neede? Of over het hele gebied achter de IJssel? En hoort de Liemers daar ook bij? Willem Sluiter doelde met zijn dichtregels vermoedelijk op de omgeving van Eibergen, waar hij is geboren en getogen. Hij schreef die twintig jaar na de Vrede van Münster. Behoorde die streek toen bij het bisdom Münster of de Republiek der Zeven Provinciën?"

Keuper zit met vragen waarop er geen eenduidig antwoord is. "Op school leerden we dat Gelderland bestond uit de Betuwe, de Veluwe en de Graafschap. De coupletten van het Gelders volkslied gaan ook over deze gebieden. Als je vroeg waar iemand vandaan kwam was het antwoord: Varsseveld, Winterswijk, Groenlo, et cetera. De naam Achterhoek werd vooral informeel gebruikt. Op zeker moment is er een kentering gekomen. Geletterden namen de naam in de mond, bij de herindeling in regio's kwam die naar voren en ook instanties als de VVV gingen hiermee om promotionele redenen de boer op. De Achterhoek, streek van rust en ruimte, als tegenwicht voor de drukke Randstad."

Keuper mag dan zijn twijfels hebben over het jubileumjaar, hij kan zich volledig vinden in Sluiters woorden 'Waer iemand duisent vreugden soek/mijn vreugt is in dees 'achter-hoek'. De geboren en getogen Dinxperloër, die al een tijd in Gaanderen woont, heeft de streek in zijn hart gesloten.

"Dat geldt voor de mensen, hun manier van praten, de ondertoon, de droge humor maar ook voor het landleven, de mooi verbouwde boerderijen en het landschap, voor zover niet aangetast. Dan denk ik aan het Montferland, het Vragender Veen en de mooie stukken bij Winterswijk. Wat me ook erg aanspreekt is de rust, die er nog altijd is, vooral op zondagochtend."

De liefde voor de streek ("Ik ken de codes, de sleutels, daar kom je overal mee binnen") heeft Keuper in diverse nummers verwoord en verklankt. Zoals in het nummer Weerkommen. Een deel van de tekst luidt:

En of i-j komt uit Iezevoorde/Uut Mokum of uut Marakesj/Al ston ow weeg in 't hoge noorden/In Oosseld of in Bangladesh/Ow huuskommen kö'j hier mangs vinden/An 'n olden Iessel zit i-j good/Hier bunt de naobers vaak nog vrenden/En is de welt nog neet zo groot.

Hij pakt een cd, die Boh Foi Toch in het kader van 125 jaar spoorwegen in de Achterhoek heeft gemaakt en draait Treins nemt met, treins brengt an. Het nummer swingt als een trein. Rock & roll met een zydeco/cajun-sausje. Een fragment uit de tekst:

De welt was klein, an alle kant/Lei in eslotten 't boerenland/Verstopt achter de zumpe, achter 't brook/Daor lei den olden Achterhook/Zo wiedeweg was Amsterdam/En wee-t daorvan weerumme kwam/Had veur 't laeven praot genog/ Was feitelek veur den tied te vrog.

Keuper: "Dit is het beste nummer dat ik ooit voor Boh Foi Toch heb gemaakt." Dan, min of meer gekscherend. "Als de Achterhoek nog een volkslied nodig heeft, ik heb er al drie geschreven. Maar ik hou niet van volksliederen."

We keren terug naar de aanleiding van dit gesprek. Hoe ziet hij de toekomst van de Achterhoek? "Krimp ofwel minder mensen zie ik niet als een probleem. Als de voorzieningen maar op peil blijven. Een belangrijke vraag voor de ontwikkeling van de Achterhoek is: hoe gaat de digitalisering zich manifesteren? Hoe veel invloed krijgt die op het sociale verkeer, de buurtschappen, het verenigingsleven?"

Wat het landschap betreft heeft Keuper een duidelijke mening. "Als je de Achterhoek, zoals we die kennen, het coulisselandschap, de houtwallen, de afwisseling van bos en wei, in stand wil houden, dan kost dat geld. Boeren moeten overleven, dus verbouwen ze mais, wat sommigen geen fraai gezicht vinden. Maar met die mais is de boer ook zuurstofproducent, dus van belang voor onze gezondheid. Nogmaals, als je wilt dat die drie prachtige oude eiken blijven staan moet je de portemonnee trekken."

reageer als eerste
Meer berichten