De kerk en kerkhof in Azewijn. Foto: PR
De kerk en kerkhof in Azewijn. Foto: PR

De kerk in Azewijn

AZEWIJN - De katholieke kerk in Azewijn, vernoemd naar de Heilige Mattheus, dreigt te verdwijnen. Niet dat er in Azewijn geen gelovigen meer zijn, maar de behoefte om in de kerk gezamenlijk het geloof te belijden, is er niet meer. Dat was tweehonderd jaar geleden wel anders.

Door Jan van Leyden

Het is het voorjaar van 1817. De overwegend katholieke buurtschap Groot-Azewijn, behorende bij de gemeente Zeddam, telt 342 zielen, die de wekelijkse reis van Azewijn naar de kerk in Zeddam te ver vinden. Zij verzoeken het Bisdom Utrecht om toestemming te krijgen voor de bouw van een kerk in Azewijn. Als motivatie voeren zij aan dat de woonhuizen in de buurtschap ver uit elkaar liggen en van één half- tot één en één kwart uur van de kerk van Zeddam verwijderd zijn. In de winter zijn de wegen onbegaanbaar en kunnen zij helemaal niet naar de kerk. Ook kan dan in spoedgevallen geen priester uit Zeddam naar Azewijn komen.

Op 16 mei 1817 ontvangt de katholieke gemeenschap in Azewijn een bericht van Koning Willem I, die toestemming geeft voor de bouw van een kerk. De gemeenschap wordt een stuk land toegewezen, het Brummershofje genaamd, dat eigendom is geweest van de Proosdij van Emmerich. Het stuk grond ligt vrij hoog en zal bij eventuele overstromingen van de Rijn niet onderlopen. Pachter Reint Hooyman die de grond dan nog vijf jaar in pacht heeft, ziet af van zijn pachtovereenkomst en de bouw van de kerk kan beginnen. Het ontbreekt de Azewijners echter aan financiële middelen.

Als de katholieke gemeenschap in datzelfde jaar een behoorlijke gift krijgt van mevrouw Gilles uit Antwerpen, de Azewijnse gemeenschap zelf ook flink in de buidel tast, is de overdracht van de grond een feit en wordt op 18 maart 1819 gestart met de bouw.
Op 21 september van datzelfde jaar wordt de kerk al in gebruik genomen.
De diensten worden weliswaar nog steeds verzorgd door de pastoor van Zeddam, maar de Azewijners zijn uit hun nood verlost.

Processie
Behalve de wekelijkse dienst wordt er ook tweemaal per jaar rondom de kerk een processie gehouden. Één keer op de tweede donderdag na Pinksteren, Sacramentsdag genaamd en één keer bij gelegenheid van de kermis, die in september wordt gehouden.
In 1833 is er enige ophef over de najaarsprocessie omdat J.F. van Coevorden, waarnemend burgemeester van Bergh, zich stoort aan deze kerkelijke formaliteit. Op last van deze niet katholieke burgemeester wordt de processie afgelast.
Dit is tegen het zere been van pastoor Terwindt, die een verontwaardigde brief stuurt naar de Procureur-Generaal van het ministerie van justitie. De pastoor wordt middels een schrijven op 16 juni 1834 in het gelijkgesteld op grond van het feit dat er slechts één kerk in Azewijn is en de bevolking overwegend katholiek. De enkele protestanten die het dorp rijk is, hebben aangegeven zich op geen enkele wijze te storen aan de rondtrekkende processie. Tegenstanders weten echter van geen wijken en maken deze zaak weer bij justitie aanhangig. 
De processies gaan dan weliswaar door, maar er bestaat nog steeds een gerede kans, dat beide op last van de overheid kunnen worden verboden. Na enkele jaren van strijd, waarbij pastoor Terwindt erg vasthoudend is, komt er in 1840 een wetswijziging in de grondwet ten gunste van de katholieke bevolking in Azewijn. Ondanks deze wetswijziging geven de tegenstanders nog niet op, maar ook deze laatste stuiptrekking weet de pastoor in zijn voordeel te beslechten. Als in augustus 1842 het definitieve verlossende antwoord van de overheid komt, kan de Azewijnse bevolking weer met een gerust hart achter beide processies aanlopen.

Reageer als eerste
Meer berichten
<SCRIPT SRC="//secure.adnxs.com/ttj?id=&cb=[CACHEBUSTER]&referrer=montferlandnieuws.nl&pubclick=[INSERT_CLICK_TAG]&postcode=594,694,703,704" TYPE="text/javascript"></SCRIPT>
Deel je nieuws
 
<SCRIPT SRC="//secure.adnxs.com/ttj?id=5226853&cb=[CACHEBUSTER]&referrer=montferlandnieuws.nl&pubclick=[INSERT_CLICK_TAG]&postcode=594,694,703,704" TYPE="text/javascript"></SCRIPT>